TheTham

ธรรม × วิทยาศาสตร์

จับคู่หลักคิดทางพุทธกับงานวิจัยสมัยใหม่ บอกตรง ๆ ว่าตรงไหนหลักฐานรองรับ ตรงไหนยังเป็นแค่การตีความ

ชื่อ TheTham มาจาก ถาม และ ธรรม ซีรีส์นี้คือที่ที่สองคำมาเจอกัน เราหยิบหลักคิดหรือการปฏิบัติทางพุทธที่คนไทยคุ้นเคย แล้วถามว่างานวิจัยสมัยใหม่พบอะไร ทุกเรื่องมีป้ายบอกว่าหลักฐานหนักแค่ไหน

เรายึดสองข้อ ข้อแรก เมื่องานวิจัยวัดผลไม่เจอ ไม่ได้แปลว่าคำสอนผิด เพราะคำสอนจำนวนมากไม่ได้มีไว้เพื่อผลทางสุขภาพ ข้อสอง เมื่องานวิจัยพบผล ก็ไม่ได้แปลว่า "วิทยาศาสตร์พิสูจน์พุทธศาสนาแล้ว" เพราะทั้งสองตอบคำถามคนละแบบ

จิตวิทยา

ทำบุญให้ผู้อื่นแล้วสุขใจจริงไหม งานทำซ้ำกับคนเกือบ 8,000 คนตอบ

งานวิจัยดังปี 2008 บอกว่าใช้เงินเพื่อคนอื่นทำให้สุขกว่าใช้กับตัวเอง ทีมเดิมกลับมาทำซ้ำแบบลงทะเบียนล่วงหน้ากับคนจำนวนมากกว่าเดิมหลายเท่า ผลยังอยู่ แต่เล็กกว่าที่คิด

จิตวิทยา

ฝึกสติ 8 สัปดาห์ ลดโรควิตกกังวลได้ไม่แพ้ยา งานทดลองแบบสุ่มใน JAMA Psychiatry

ผู้ป่วยโรควิตกกังวล 276 คนถูกสุ่มให้เรียนหลักสูตรฝึกสติ หรือกินยาต้านเศร้ามาตรฐาน หลัง 8 สัปดาห์ อาการลดลงพอ ๆ กัน งานนี้บอกอะไร และไม่ได้บอกอะไรกับคนที่อยากเลิกยา

จิตวิทยา

แผ่เมตตาออนไลน์ 4 สัปดาห์ ไม่ช่วยลดปวดมากกว่าฝึกคลายกล้ามเนื้อ งานทดลองจาก Georgetown พบผลที่ไม่คาด

ทีมวิจัยหวังว่าเมตตาภาวนาจะทำให้คนรู้สึกมีเพื่อนมากขึ้นและทนความเจ็บปวดได้นานขึ้น แต่กลุ่มที่ฝึกคลายกล้ามเนื้อกลับรู้สึกว่ามีคนพึ่งพาได้มากกว่า

แนวคิดพุทธในคลังแนวคิด

ดูทั้งหมด →
  • อนัตตา anattā (non-self)

    หลักพุทธที่ว่าไม่มีตัวตนถาวรที่เป็นแก่นแท้ สิ่งที่เราเรียกว่า "ฉัน" คือกระบวนการของขันธ์ห้าที่เปลี่ยนตลอด

  • ทุกข์ dukkha

    หลักพุทธที่ว่าชีวิตมีความไม่น่าพอใจเป็นธรรมดา ทั้งความเจ็บปวดตรง ๆ ความแปรปรวน และความไม่เที่ยงของทุกสิ่ง

  • เมตตาภาวนา loving-kindness meditation (mettā)

    การฝึกจิตให้ปรารถนาดีต่อตัวเองและผู้อื่น ขยายวงจากคนใกล้ตัวไปถึงคนที่ไม่ชอบและสรรพสัตว์

  • การเจริญสติ mindfulness

    การฝึกรับรู้สิ่งที่เกิดขึ้นในขณะปัจจุบันอย่างไม่ตัดสิน รากมาจากสติปัฏฐานในพุทธศาสนา และถูกนำไปใช้ในการบำบัดสมัยใหม่