https://thetham.com/ข่าวและบทความปรัชญา จิตวิทยา และแนวคิดจากทั่วโลก เรียบเรียงเป็นภาษาไทย อ่านจบในห้านาที พร้อมแหล่งอ้างอิงทุกเรื่องth https://thetham.com/articles/ai-not-x-but-y-epanorthosis/https://thetham.com/articles/ai-not-x-but-y-epanorthosis/Sat, 07 Nov 2026 03:00:00 GMTแนวคิดประโยคปฏิเสธแล้วยกระดับที่เจอบ่อยในข้อความจาก AI มีชื่อเรียกมาตั้งแต่ยุคซิเซโร งานวิจัยใหม่พบว่าโมเดลใช้มากเกินในสุนทรพจน์ แต่ใช้น้อยเกินในการตอบคำถามแบบสบาย ๆ https://thetham.com/articles/why-humans-punish-compensation-deterrence/https://thetham.com/articles/why-humans-punish-compensation-deterrence/Sat, 07 Nov 2026 01:30:00 GMTจิตวิทยาทั้งชาวเมนตาไวในป่าฝนอินโดนีเซียและชาวอเมริกันต้องการให้คนผิดคืนของที่เสียหาย แล้วจ่ายเพิ่มอีกนิดเพื่อไม่ให้ทำซ้ำ ความโกรธของเราคำนวณสองอย่างนี้พร้อมกัน https://thetham.com/articles/sports-betting-harm-spiral/https://thetham.com/articles/sports-betting-harm-spiral/Sat, 07 Nov 2026 00:00:00 GMTจิตวิทยาการเดิมพันถี่ ๆ ในแอปปลุกความอยากเอาชนะ แล้วความอยากชนะทำให้มั่นใจในฝีมือทายผลเกินจริง เมื่อเสียหนัก คนที่โทษดวงกลับยอมขอความช่วยเหลือมากกว่าคนที่โทษตัวเอง https://thetham.com/articles/bad-day-at-work-less-love-study/https://thetham.com/articles/bad-day-at-work-less-love-study/Fri, 06 Nov 2026 13:00:00 GMTจิตวิทยาวันที่เจอเรื่องกวนใจนอกความสัมพันธ์มากกว่าปกติ คนเรารู้สึกรัก หลงใหล และใกล้ชิดกับคนรักน้อยลงในคืนนั้น ข่าวดีคือผลมีขนาดเล็กและผ่านไปได้ https://thetham.com/articles/extraverted-parents-estrangement-study/https://thetham.com/articles/extraverted-parents-estrangement-study/Fri, 06 Nov 2026 11:00:00 GMTจิตวิทยาในครอบครัวที่ความสัมพันธ์ตึงเครียดอยู่แล้ว พ่อแม่ที่เป็นคนเปิดเผยและกระตือรือร้นสูงมีโอกาสถูกลูกตัดขาดมากกว่า ส่วนลูกที่ใจเปิดกว้างมีโอกาสตัดขาดน้อยกว่า https://thetham.com/articles/loving-kindness-meditation-pain-trial/https://thetham.com/articles/loving-kindness-meditation-pain-trial/Fri, 06 Nov 2026 01:00:00 GMTจิตวิทยาทีมวิจัยหวังว่าเมตตาภาวนาจะทำให้คนรู้สึกมีเพื่อนมากขึ้นและทนความเจ็บปวดได้นานขึ้น แต่กลุ่มที่ฝึกคลายกล้ามเนื้อกลับรู้สึกว่ามีคนพึ่งพาได้มากกว่า https://thetham.com/articles/grief-without-death/https://thetham.com/articles/grief-without-death/Wed, 04 Nov 2026 05:00:00 GMTแนวคิดนักปรัชญาจากมหาวิทยาลัยออสโลเสนอว่า ความโศกคือ "ความรักที่ไม่มีที่ไป" และความตายเป็นแค่หนึ่งในหลายเหตุของมัน https://thetham.com/articles/zhuangzi-useless-tree/https://thetham.com/articles/zhuangzi-useless-tree/Wed, 04 Nov 2026 04:00:00 GMTปรัชญาช่างไม้เดินผ่านต้นไม้ยักษ์ไปโดยไม่เหลียวมอง เพราะเนื้อไม้ใช้ทำอะไรไม่ได้ และนั่นคือเหตุผลที่มันรอดมาจนแก่เฒ่า https://thetham.com/articles/online-shaming-schadenfreude-study/https://thetham.com/articles/online-shaming-schadenfreude-study/Wed, 04 Nov 2026 03:00:00 GMTจิตวิทยายิ่งรู้สึกสะใจเวลาเห็นคนผิดถูกประจาน ยิ่งเชื่อว่าการรุมประณามในโซเชียลช่วยสร้างความยุติธรรม https://thetham.com/articles/fish-oil-dha-memory-two-year-trial/https://thetham.com/articles/fish-oil-dha-memory-two-year-trial/Wed, 04 Nov 2026 02:00:00 GMTจิตวิทยาDHA เดินทางถึงสมองจริงและเพิ่มขึ้น 17% แต่ผลทดสอบความจำและขนาดสมองส่วนความจำไม่ต่างจากกลุ่มที่กินยาหลอก https://thetham.com/articles/bowing-attractiveness-culture-study/https://thetham.com/articles/bowing-attractiveness-culture-study/Wed, 04 Nov 2026 01:00:00 GMTจิตวิทยาคนญี่ปุ่นให้คะแนนหน้าตาคนที่ก้มคำนับสูงขึ้นชัดเจน แต่คนอเมริกันแทบไม่รู้สึกอะไร แล้วคนไทยที่โตมากับการไหว้ล่ะ https://thetham.com/articles/civic-grief-five-stages/https://thetham.com/articles/civic-grief-five-stages/Wed, 04 Nov 2026 00:00:00 GMTแนวคิดนักเขียนใน Psyche เสนอคำว่า civic grief ให้กับความรู้สึกเมื่อคุณค่าที่เคยเชื่อร่วมกันในสังคมพังลง และเล่าผ่านห้าระยะของความโศก ตั้งแต่ปฏิเสธจนถึงยอมรับแล้วลงมือ https://thetham.com/articles/humanist-religious-exemption-ai-at-work/https://thetham.com/articles/humanist-religious-exemption-ai-at-work/Sat, 31 Oct 2026 02:00:00 GMTปรัชญาเจ้าหน้าที่มหาวิทยาลัยเคนทักกีที่นับถือแนวคิดมนุษยนิยม ขอยกเว้นการใช้ AI โดยอ้างกฎหมายคุ้มครองเสรีภาพทางศาสนา และได้รับอนุมัติ เพราะเขาเชื่อว่าการคิดเองคือส่วนหนึ่งของการเป็นคนดี https://thetham.com/articles/in-praise-of-the-dilettante/https://thetham.com/articles/in-praise-of-the-dilettante/Sat, 31 Oct 2026 00:30:00 GMTปรัชญาคำว่า dilettante เดิมแปลว่าคนที่ทำสิ่งต่าง ๆ เพราะความรื่นรมย์ ก่อนจะกลายเป็นคำดูถูก นักเขียนใน Aeon เสนอว่ามันคือวิถีชีวิตแบบอุดมสมบูรณ์ ไม่ใช่ความบกพร่อง https://thetham.com/articles/exploratory-value-of-giving-up/https://thetham.com/articles/exploratory-value-of-giving-up/Fri, 30 Oct 2026 01:00:00 GMTปรัชญาหลังถูกปฏิเสธจากบัณฑิตศึกษากว่า 20 ครั้ง นักปรัชญาจาก Tulane พบว่าคำถามที่ถูกไม่ใช่ "เลิกตอนไหนคุ้มที่สุด" แต่คือ "ถ้าเลิก ฉันจะรู้จักตัวเองมากขึ้นไหม" https://thetham.com/articles/daylight-exposure-dementia-risk/https://thetham.com/articles/daylight-exposure-dementia-risk/Thu, 29 Oct 2026 12:00:00 GMTจิตวิทยาคนที่ได้รับแสงกลางวันเฉลี่ยเกิน 1,000 ลักซ์ เสี่ยงสมองเสื่อมน้อยลง 16% ส่วนแสงตอนกลางคืนไม่พบความเกี่ยวข้อง แต่งานนี้ยังบอกไม่ได้ว่าแดดป้องกันสมองเสื่อม https://thetham.com/articles/everyday-anxiety-vs-anxiety-disorder/https://thetham.com/articles/everyday-anxiety-vs-anxiety-disorder/Tue, 27 Oct 2026 01:00:00 GMTจิตวิทยาความกังวลก่อนพรีเซนต์งานเป็นเรื่องปกติและมีประโยชน์ แต่ถ้ามันไม่หายไปหลังเรื่องจบ กินเวลาเป็นเดือน และเริ่มบีบชีวิตให้แคบลง นั่นอาจเป็นโรคที่รักษาได้ผลดี