นัยสำคัญทางสถิติstatistical significance
เกณฑ์ที่บอกว่าผลที่เห็นไม่น่าเกิดจากความบังเอิญอย่างเดียว แต่ไม่ได้บอกว่าผลนั้นใหญ่หรือสำคัญในชีวิตจริง
เมื่อข่าวบอกว่าผล "มีนัยสำคัญทางสถิติ" แปลว่าถ้าจริง ๆ ไม่มีผลอะไรเลย โอกาสที่จะเห็นความต่างขนาดนี้หรือมากกว่าโดยบังเอิญมีน้อย ส่วนใหญ่ใช้เกณฑ์น้อยกว่า 5% (p < 0.05)
สามเรื่องที่มักเข้าใจผิด
- มีนัยสำคัญ ไม่เท่ากับ ใหญ่ กลุ่มตัวอย่างหลายหมื่นคนอาจเจอผลที่เล็กมากจนไม่มีความหมายในชีวิตจริง แต่ยังมีนัยสำคัญ
- ไม่มีนัยสำคัญ ไม่เท่ากับ ไม่มีผล อาจแค่กลุ่มตัวอย่างเล็กเกินจะเห็น
- 5% ไม่ใช่เส้นวิเศษ ถ้าทดสอบ 20 อย่าง จะมีราว 1 อย่างผ่านเกณฑ์โดยบังเอิญ
TheTham จึงพยายามรายงานขนาดผลเป็นตัวเลขที่จับต้องได้ เช่น "คะแนนเพิ่มจาก 28.4 เป็น 29.2 จาก 36" แทนการบอกแค่ว่ามีนัยสำคัญ
อ่านเพิ่ม
อัปเดต 7 พ.ย. 2569 · เรียบเรียงโดยกองบรรณาธิการ TheTham