วิกฤตการทำซ้ำreplication crisis
การค้นพบว่างานวิจัยดังจำนวนมาก โดยเฉพาะในจิตวิทยา ทำซ้ำแล้วไม่ได้ผลเหมือนเดิม
วิทยาศาสตร์เชื่อถือได้เพราะคนอื่นทำการทดลองซ้ำแล้วได้ผลแบบเดิม แต่ช่วงทศวรรษ 2010 นักวิจัยเริ่มทำซ้ำงานดังอย่างจริงจัง แล้วพบว่าหลายชิ้นไม่ขึ้น
ปี 2015 โครงการ Open Science Collaboration ทำซ้ำงานจิตวิทยา 100 ชิ้นจากวารสารชั้นนำ ได้ผลบวกแบบเดิมเพียงราว 36% และขนาดผลโดยเฉลี่ยเหลือราวครึ่งเดียวของงานต้นทาง
สาเหตุหลัก
- กลุ่มตัวอย่างเล็ก ทำให้ผลที่เจอโดยบังเอิญดูใหญ่
- วารสารชอบตีพิมพ์ผลที่น่าตื่นเต้น งานที่ไม่พบอะไรจึงหายไป
- ความยืดหยุ่นในการวิเคราะห์ (ดู การลงทะเบียนล่วงหน้า)
ผลที่ตามมา
วิกฤตนี้ทำให้จิตวิทยาเปลี่ยนวิธีทำงานมาก ทั้งการลงทะเบียนล่วงหน้า การเปิดข้อมูล และการทำซ้ำหลายห้องแล็บพร้อมกัน ดูตัวอย่างงานดังที่ทำซ้ำไม่ขึ้นได้ที่ เคยเชื่อว่า
อ่านเพิ่ม
- Open Science Collaboration (2015) Estimating the reproducibility of psychological science. Science
- Baker (2016) 1,500 scientists lift the lid on reproducibility. Nature
อัปเดต 7 พ.ย. 2569 · เรียบเรียงโดยกองบรรณาธิการ TheTham
