เคยเชื่อว่าคนเราใช้สมองแค่ 10%

ความเชื่อนี้ฟังดูดี เพราะชวนให้คิดว่าเรายังมีพลังซ่อนอยู่อีกมาก หนังอย่าง Lucy (2014) ก็หยิบมาเป็นแกนเรื่อง แต่ไม่มีหลักฐานทางประสาทวิทยาข้อไหนรองรับ

ที่รู้ตอนนี้

• ภาพสแกนสมอง (fMRI, PET) แสดงว่าตลอดหนึ่งวัน สมองเกือบทุกส่วนมีช่วงที่ทำงาน แต่ละงานใช้เครือข่ายต่างกัน จึงไม่เคยเห็นส่วนไหนที่ "ว่างงานถาวร"
• สมองกินพลังงานมาก หนักราว 2% ของน้ำหนักตัว แต่ใช้พลังงานราว 20% ของร่างกาย ถ้า 90% ไม่ได้ใช้ วิวัฒนาการคงไม่เก็บอวัยวะที่แพงขนาดนี้ไว้
• ความเสียหายเล็กน้อยก็มีผล ผู้ป่วยหลอดเลือดสมองที่เสียหายเพียงจุดเล็ก ๆ ก็อาจพูดไม่ได้หรือขยับแขนไม่ได้ ถ้ามีส่วนที่ไม่ได้ใช้จริง ความเสียหายส่วนนั้นต้องไม่มีผลอะไรเลย

ทำไมยังเชื่อกันอยู่

เพราะประโยคนี้ขายได้ ใช้โฆษณาคอร์สพัฒนาตัวเองและอาหารเสริมบำรุงสมองได้ง่าย สิ่งที่จริงกว่าคือเราเก่งขึ้นได้ด้วยการฝึก ไม่ใช่ด้วยการ "ปลดล็อก" สมองส่วนที่หลับอยู่