TheTham

ประโยชน์นิยมutilitarianism

แนวคิดจริยศาสตร์ที่ตัดสินการกระทำจากผลลัพธ์ การกระทำที่ถูกคือการกระทำที่ทำให้เกิดความสุขรวมมากที่สุดแก่คนจำนวนมากที่สุด

ประโยชน์นิยมพัฒนาโดยนักคิดอังกฤษ Jeremy Bentham และ John Stuart Mill ในศตวรรษที่ 18–19 หลักคือความสุขของทุกคนนับเท่ากัน และการกระทำที่ถูกคือการกระทำที่ทำให้ผลรวมของความสุขมากที่สุด

จุดแข็ง

แนวคิดนี้เรียบง่าย เป็นกลาง และใช้ตัดสินนโยบายได้ เช่น ควรเอางบไปรักษาโรคไหนที่ช่วยคนได้มากที่สุด นักคิดยุคใหม่อย่าง Peter Singer ใช้หลักนี้เรียกร้องให้คนรวยบริจาคมากขึ้น และคำนึงถึงความทุกข์ของสัตว์

ข้อโต้แย้งสำคัญ

  • ถ้าการลงโทษผู้บริสุทธิ์หนึ่งคนทำให้สังคมสงบ ประโยชน์นิยมจะว่าถูกไหม
  • ความสุขวัดและเทียบกันข้ามคนได้จริงหรือ
  • ดูกรณีทดสอบคลาสสิกที่ ปัญหารถราง

อ่านเพิ่ม

  1. Stanford Encyclopedia of Philosophy: The History of Utilitarianism
  2. Stanford Encyclopedia of Philosophy: Consequentialism

อัปเดต 7 พ.ย. 2569 · เรียบเรียงโดยกองบรรณาธิการ TheTham