ประโยชน์นิยมutilitarianism
แนวคิดจริยศาสตร์ที่ตัดสินการกระทำจากผลลัพธ์ การกระทำที่ถูกคือการกระทำที่ทำให้เกิดความสุขรวมมากที่สุดแก่คนจำนวนมากที่สุด
ประโยชน์นิยมพัฒนาโดยนักคิดอังกฤษ Jeremy Bentham และ John Stuart Mill ในศตวรรษที่ 18–19 หลักคือความสุขของทุกคนนับเท่ากัน และการกระทำที่ถูกคือการกระทำที่ทำให้ผลรวมของความสุขมากที่สุด
จุดแข็ง
แนวคิดนี้เรียบง่าย เป็นกลาง และใช้ตัดสินนโยบายได้ เช่น ควรเอางบไปรักษาโรคไหนที่ช่วยคนได้มากที่สุด นักคิดยุคใหม่อย่าง Peter Singer ใช้หลักนี้เรียกร้องให้คนรวยบริจาคมากขึ้น และคำนึงถึงความทุกข์ของสัตว์
ข้อโต้แย้งสำคัญ
- ถ้าการลงโทษผู้บริสุทธิ์หนึ่งคนทำให้สังคมสงบ ประโยชน์นิยมจะว่าถูกไหม
- ความสุขวัดและเทียบกันข้ามคนได้จริงหรือ
- ดูกรณีทดสอบคลาสสิกที่ ปัญหารถราง
อ่านเพิ่ม
- Stanford Encyclopedia of Philosophy: The History of Utilitarianism
- Stanford Encyclopedia of Philosophy: Consequentialism
อัปเดต 7 พ.ย. 2569 · เรียบเรียงโดยกองบรรณาธิการ TheTham