อัตถิภาวนิยมexistentialism
ปรัชญาที่เน้นว่ามนุษย์ไม่มีแก่นสารสำเร็จรูป เราสร้างความหมายของชีวิตด้วยการเลือก และต้องรับผิดชอบต่อการเลือกนั้น
ประโยคที่ดังที่สุดของอัตถิภาวนิยมมาจาก Jean-Paul Sartre ว่า "การดำรงอยู่มาก่อนแก่นสาร" มีดถูกออกแบบมาเพื่อตัด แต่มนุษย์เกิดมาก่อน แล้วค่อยกลายเป็นอะไรบางอย่างจากสิ่งที่เลือกทำ
แนวคิดสำคัญ
- เสรีภาพที่หนักอึ้ง เราเลือกเสมอ แม้การไม่เลือกก็คือการเลือก
- ความกังวลใจ (angst) คือความรู้สึกเมื่อรู้ตัวว่าไม่มีใครตัดสินใจแทนเราได้
- การหลอกตัวเอง (bad faith) คือการโทษบทบาท สังคม หรือธรรมชาติ เพื่อหนีความรับผิดชอบ
- ความไร้สาระ (absurd) ของ Albert Camus คือช่องว่างระหว่างความต้องการหาความหมายของมนุษย์ กับโลกที่เงียบ
นักคิดสายนี้ยังมี Kierkegaard, Nietzsche, Simone de Beauvoir และ Heidegger แม้หลายคนไม่ได้เรียกตัวเองแบบนั้น
อ่านเพิ่ม
อัปเดต 7 พ.ย. 2569 · เรียบเรียงโดยกองบรรณาธิการ TheTham