เคยเชื่อว่าใจคนเหมือนแบตเตอรี่ ใช้ความอดทนมาก ๆ แล้วจะหมด
ตอนนี้รู้ว่างานทำซ้ำหลายห้องแล็บพร้อมกันสองครั้งพบผลเกือบเป็นศูนย์
ที่มา: Baumeister และคณะ ปี 1998 ให้คนอดกินคุกกี้แล้วกินหัวไชเท้าแทน คนกลุ่มนี้ยอมแพ้โจทย์ที่แก้ไม่ได้เร็วกว่า
แนวคิด "พลังใจหมดได้" (ego depletion) เคยเป็นหนึ่งในทฤษฎีดังที่สุดของจิตวิทยาสังคม มีงานสนับสนุนหลายร้อยชิ้น และเป็นที่มาของคำแนะนำอย่าง "ตัดสินใจเรื่องสำคัญตอนเช้า" หรือ "กินน้ำตาลเติมพลังใจ"
ที่รู้ตอนนี้
- ปี 2016 ห้องแล็บ 23 แห่ง ผู้เข้าร่วมกว่า 2,000 คน ทำการทดลองแบบเดียวกันโดยลงทะเบียนแผนล่วงหน้า ผลที่ได้ ใกล้ศูนย์
- ปี 2021 ทีมที่มีผู้สนับสนุนทฤษฎีนี้ร่วมออกแบบเอง ทำซ้ำใน 36 ห้องแล็บ ผู้เข้าร่วมกว่า 3,500 คน ก็พบผลเล็กมากจนแทบไม่มีความหมายในชีวิตจริง
สิ่งที่ยังจริงอยู่
คนเหนื่อยหรืออดนอนทำงานแย่ลงจริง และความเชื่อของเราเองเรื่องพลังใจก็มีผล งานบางชิ้นพบว่าคนที่ไม่เชื่อว่าพลังใจหมดได้ ไม่ค่อยแสดงอาการหมดพลังใจ แต่ภาพ "แบตเตอรี่ที่ค่อย ๆ หมด" ไม่ได้รับการยืนยัน
งานวิจัยที่อ้างถึง
- Baumeister et al. (1998) Ego depletion: Is the active self a limited resource? JPSP
- Hagger et al. (2016) A Multilab Preregistered Replication of the Ego-Depletion Effect. Perspectives on Psychological Science
- Vohs et al. (2021) A Multisite Preregistered Paradigmatic Test of the Ego-Depletion Effect. Psychological Science
อัปเดต 7 พ.ย. 2569 · ถ้ามีงานวิจัยใหม่ที่เปลี่ยนข้อสรุป เราจะอัปเดตหน้านี้