TheTham
ทำซ้ำไม่ได้ผล

เคยเชื่อว่าใจคนเหมือนแบตเตอรี่ ใช้ความอดทนมาก ๆ แล้วจะหมด

ตอนนี้รู้ว่างานทำซ้ำหลายห้องแล็บพร้อมกันสองครั้งพบผลเกือบเป็นศูนย์

ที่มา: Baumeister และคณะ ปี 1998 ให้คนอดกินคุกกี้แล้วกินหัวไชเท้าแทน คนกลุ่มนี้ยอมแพ้โจทย์ที่แก้ไม่ได้เร็วกว่า

แนวคิด "พลังใจหมดได้" (ego depletion) เคยเป็นหนึ่งในทฤษฎีดังที่สุดของจิตวิทยาสังคม มีงานสนับสนุนหลายร้อยชิ้น และเป็นที่มาของคำแนะนำอย่าง "ตัดสินใจเรื่องสำคัญตอนเช้า" หรือ "กินน้ำตาลเติมพลังใจ"

ที่รู้ตอนนี้

  • ปี 2016 ห้องแล็บ 23 แห่ง ผู้เข้าร่วมกว่า 2,000 คน ทำการทดลองแบบเดียวกันโดยลงทะเบียนแผนล่วงหน้า ผลที่ได้ ใกล้ศูนย์
  • ปี 2021 ทีมที่มีผู้สนับสนุนทฤษฎีนี้ร่วมออกแบบเอง ทำซ้ำใน 36 ห้องแล็บ ผู้เข้าร่วมกว่า 3,500 คน ก็พบผลเล็กมากจนแทบไม่มีความหมายในชีวิตจริง

สิ่งที่ยังจริงอยู่

คนเหนื่อยหรืออดนอนทำงานแย่ลงจริง และความเชื่อของเราเองเรื่องพลังใจก็มีผล งานบางชิ้นพบว่าคนที่ไม่เชื่อว่าพลังใจหมดได้ ไม่ค่อยแสดงอาการหมดพลังใจ แต่ภาพ "แบตเตอรี่ที่ค่อย ๆ หมด" ไม่ได้รับการยืนยัน

งานวิจัยที่อ้างถึง

  1. Baumeister et al. (1998) Ego depletion: Is the active self a limited resource? JPSP
  2. Hagger et al. (2016) A Multilab Preregistered Replication of the Ego-Depletion Effect. Perspectives on Psychological Science
  3. Vohs et al. (2021) A Multisite Preregistered Paradigmatic Test of the Ego-Depletion Effect. Psychological Science

อัปเดต 7 พ.ย. 2569 · ถ้ามีงานวิจัยใหม่ที่เปลี่ยนข้อสรุป เราจะอัปเดตหน้านี้

เรื่องต่อไปเด็กที่รอกินขนมได้ จะประสบความสำเร็จในชีวิตมากกว่า →