ยาหลอกplacebo / placebo effect

ยาหลอก คือเม็ดแป้ง น้ำเกลือ หรือวิธีการที่หน้าตาเหมือนการรักษาจริงแต่ไม่มีตัวยาที่ออกฤทธิ์ นักวิจัยใช้ยาหลอกเป็นกลุ่มเปรียบเทียบ เพราะคนที่รู้ว่าตัวเองได้รับการรักษามักรู้สึกดีขึ้น แม้สิ่งที่ได้จะไม่มีฤทธิ์อะไร

ความรู้สึกดีขึ้นแบบนี้เรียกว่า ปรากฏการณ์ยาหลอก เกิดได้จากความคาดหวัง การได้รับความใส่ใจ หรือการที่อาการดีขึ้นเองตามธรรมชาติ ปรากฏการณ์นี้เห็นชัดกับอาการที่วัดจากความรู้สึก เช่น ความเจ็บปวดหรือความเหนื่อย และเห็นน้อยกับสิ่งที่วัดด้วยเครื่อง เช่น ขนาดเนื้องอก

ทำไมสำคัญเวลาอ่านข่าว

ถ้างานวิจัยบอกว่า "ผู้ป่วยดีขึ้นหลังใช้ X" โดยไม่มีกลุ่มยาหลอก เราจะไม่รู้ว่าดีขึ้นเพราะ X หรือเพราะความคาดหวัง งานที่ดีจึงเทียบกับยาหลอก และมักปกปิดไม่ให้ทั้งผู้เข้าร่วมและนักวิจัยรู้ว่าใครได้อะไร