บุคลิกภาพห้าองค์ประกอบBig Five personality traits
โมเดลบุคลิกภาพที่ได้รับการยอมรับมากที่สุดในจิตวิทยา แบ่งเป็นห้ามิติ: เปิดรับประสบการณ์ ความรับผิดชอบ การเปิดเผยชอบสังคม ความเป็นมิตร และความหวั่นไหวทางอารมณ์
นักจิตวิทยาพบว่าคำบรรยายนิสัยคนหลายพันคำในภาษา มักจับกลุ่มกันได้เป็นห้ามิติใหญ่ ทุกคนมีครบทั้งห้า แต่มากน้อยต่างกัน
| มิติ | คนที่คะแนนสูง | คนที่คะแนนต่ำ |
|---|---|---|
| เปิดรับประสบการณ์ (Openness) | อยากรู้ ชอบความคิดใหม่ ศิลปะ | ชอบสิ่งคุ้นเคย เป็นรูปธรรม |
| ความรับผิดชอบ (Conscientiousness) | วางแผน มีระเบียบ ทำตามที่พูด | ยืดหยุ่น ทำตามอารมณ์ |
| เปิดเผยชอบสังคม (Extraversion) | ได้พลังจากผู้คน กระตือรือร้น | ชอบความสงบ ได้พลังจากเวลาส่วนตัว |
| ความเป็นมิตร (Agreeableness) | ใจดี ไว้ใจคน ประนีประนอม | ตรงไปตรงมา แข่งขัน สงสัยก่อน |
| ความหวั่นไหวทางอารมณ์ (Neuroticism) | กังวลง่าย อารมณ์ขึ้นลง | ใจนิ่ง ไม่ค่อยเครียด |
ทำไมนักวิจัยเชื่อถือ
โมเดลนี้พบซ้ำในหลายภาษาและวัฒนธรรม คะแนนค่อนข้างคงที่ในผู้ใหญ่ และทำนายเรื่องจริงได้ระดับหนึ่ง เช่น ความรับผิดชอบสัมพันธ์กับผลการทำงาน ต่างจากแบบทดสอบประเภท 16 ไทป์ที่แบ่งคนเป็นกล่อง ซึ่งมีหลักฐานรองรับน้อยกว่า ลองทำแบบวัดได้ที่ TheTham Lab
อ่านเพิ่ม
อัปเดต 7 พ.ย. 2569 · เรียบเรียงโดยกองบรรณาธิการ TheTham
